Ζούμε κάτω από τον ήλιο και πληρώνουμε ρεύμα σαν να ζούμε στο σκοτάδι

Κάθε Αύγουστο γίνεται το ίδιο. Ανοίγεις τον λογαριασμό του ρεύματος, κοιτάς το ποσό, το ξανακοιτάς. Σκέφτεσαι να κλείσεις το κλιματιστικό, στους 40 βαθμούς. Και κάπου εκεί, κοιτάς έξω από το παράθυρο και βλέπεις τον ήλιο. Τον ίδιο ήλιο που θα έπρεπε να κάνει την Κύπρο μία από τις φθηνότερες χώρες της Ευρώπης σε ενέργεια.

Δεν είναι. Και υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι, που αξίζει να τους καταλάβουμε.

Ένα νησί που ακόμα καίει πετρέλαιο

Η Κύπρος είναι ενεργειακό νησί. Το ηλεκτρικό μας δίκτυο δεν συνδέεται με κανένα άλλο. Αυτό σημαίνει ότι ό,τι ρεύμα καταναλώνουμε, πρέπει να το παράγουμε εδώ. Και το μεγαλύτερο μέρος του το παράγουμε ακόμα με τον τρόπο των προηγούμενων δεκαετιών: καίγοντας μαζούτ και ντίζελ σε συμβατικούς σταθμούς.

Το πετρέλαιο είναι ακριβό. Είναι και βρώμικο. Και η Ευρώπη μάς χρεώνει γι' αυτό.

Πληρώνεις και τους ρύπους

Κάθε τόνος διοξειδίου του άνθρακα που βγαίνει από τις καμινάδες των σταθμών απαιτεί δικαιώματα εκπομπών. Αυτά τα δικαιώματα κοστίζουν. Και το κόστος δεν το απορροφά κανένα υπουργείο. Περνά στη χρέωση καυσίμου του λογαριασμού σου.

Στον λογαριασμό σου δεν πληρώνεις μόνο το ρεύμα που καταναλώνεις. Πληρώνεις και το κόστος των ρύπων.

Τα μεγάλα έργα που καθυστερούν

Εδώ και χρόνια μάς υπόσχονται φυσικό αέριο. Το τερματικό υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Βασιλικό έπρεπε να λειτουργεί εδώ και καιρό. Αντί γι' αυτό, είδαμε καθυστερήσεις, αντιδικίες με εργολάβους και κόστη που φουσκώνουν. Η ηλεκτρική διασύνδεση με την Ελλάδα, που θα έβγαζε το νησί από την ενεργειακή απομόνωση, παραμένει κολλημένη σε γεωπολιτικά και χρηματοδοτικά αδιέξοδα.

Κάθε χρόνος καθυστέρησης είναι ένας ακόμα χρόνος που καίμε πετρέλαιο. Και ένας ακόμα χρόνος που πληρώνεις εσύ.

Πετάμε τον ήλιο που ήδη έχουμε

Και εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο παράδοξο. Τις ηλιόλουστες μεσημεριανές ώρες, ειδικά την άνοιξη, τα φωτοβολταϊκά του νησιού παράγουν περισσότερη ενέργεια απ' όση μπορεί να απορροφήσει το δίκτυο. Χωρίς επαρκή αποθήκευση, η λύση που εφαρμόζεται σήμερα είναι οι περικοπές. Καθαρή, φθηνή ενέργεια απλώς χάνεται.

Την ίδια ώρα, το βράδυ, όταν ο ήλιος δύει, ανάβουν ξανά οι σταθμοί πετρελαίου.

Ο ήλιος είναι δωρεάν. Αλλά μόνο για όσους έχουν ταράτσα.

Αυτό είναι το κομμάτι που δεν λέγεται. Όποιος έχει δικό του σπίτι, ταράτσα και χρήματα για φωτοβολταϊκά, μπορεί να μειώσει δραστικά τον λογαριασμό του. Όποιος νοικιάζει διαμέρισμα, όποιος είναι συνταξιούχος με χαμηλό εισόδημα, όποιος δεν έχει την προκαταβολή, πληρώνει ολόκληρη την τιμή.

Η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να φτάσει και σε όσους δεν έχουν ταράτσα.

Ο ήλιος είναι ο πιο δημοκρατικός πόρος που έχει αυτό το νησί. Το στοίχημα είναι να φτάσει το όφελός του σε όλους.

Τι μπορείς να κάνεις από σήμερα

• Έλεγξε αν δικαιούσαι το ειδικό τιμολόγιο της ΑΗΚ (κωδικός 08). Απευθύνεται σε ευάλωτα νοικοκυριά: δικαιούχους Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και Δημοσίου Βοηθήματος, πολύτεκνες οικογένειες με παιδικό επίδομα για τρία ή περισσότερα παιδιά, μονογονεϊκές οικογένειες με μονογονεϊκό επίδομα, χαμηλοσυνταξιούχους και άλλες κατηγορίες. Τα κριτήρια και η αίτηση βρίσκονται στην ιστοσελίδα της ΑΗΚ.
• Παρακολούθησε τα σχέδια επιχορήγησης για φωτοβολταϊκά. Το Ταμείο ΑΠΕ και ΕΞΕ έχει τρέξει σχέδια με αυξημένη επιχορήγηση για ευάλωτα νοικοκυριά και επιλογή εγκατάστασης χωρίς αρχικό κεφάλαιο, με αποπληρωμή από την εξοικονόμηση. Οι ανοιχτές προσκλήσεις ανακοινώνονται στην ιστοσελίδα του Ταμείου.
• Μικρές αλλαγές, μετρήσιμη διαφορά. Το κλιματιστικό στους 25 με 26 βαθμούς αντί για 20, το πλυντήριο γεμάτο και οι βαριές συσκευές στις ηλιόλουστες ώρες κάνουν διαφορά σε κάθε λογαριασμό.

Τι προτείνουμε

• Αποθήκευση ενέργειας τώρα. Μπαταρίες σε κλίμακα δικτύου, ώστε να σταματήσουν οι περικοπές.
• Ήλιος για τις πολυκατοικίες. Ενεργειακές κοινότητες και κοινά φωτοβολταϊκά, ώστε και οι ενοικιαστές να επωφελούνται.
• Διαφάνεια στα μεγάλα έργα. Δημόσιο, ενημερωμένο χρονοδιάγραμμα για κάθε ενεργειακό έργο.
• Διεύρυνση του ευάλωτου τιμολογίου. Κανένα νοικοκυριό να μην διαλέγει ανάμεσα στο κλιματιστικό και στο φαγητό.

Ο ήλιος δεν μας χρεώνει τίποτα. Με τις σωστές επιλογές, μπορεί να κάνει φθηνότερο και τον λογαριασμό κάθε νοικοκυριού.